پرفشاری خون

تشخیص فشارخون بالا

اکثر افراد مبتلا به فشارخون‌بالا (90 تا 95 درصد آنها) ، مبتلا به نوعی از هیپرتانسیون تحت عنوان نوع اولیه یا ضروری هستند که به این مفهوم است که علت یا علل فشارخون‌بالا در این افراد مشخص نيست. در سایر افراد فشارخون‌بالا ممکن است بدلیل وجود یک مشکل زمینه‌ای مانند اختلال رگهای خونی، بیماری کلیوی یا بیماری تیروئید رخ دهد.

عوامل شناخته شده‌ای وجود دارند که خطر ابتلا به فشارخون‌بالارا افزایش می‌دهند یا اغلب بیماری زمینه‌ای را تشدید می‌نمایند. اگر یک یا تعداد بیشتری از این عوامل‌خطر وجود داشته باشد شما در معرض خطر بیشتری هستید.
ممکن است برخی از این عوامل دخیل در فشارخون‌بالا را داشته باشید. این عوامل عبارتند از:

  • جنسیت: تا سن ۷۰ سالگی، مردان در مقایسه با زنان به احتمال بیشتری دچار فشارخون‌بالا می‌شوند، البته پس از ۷۰ سالگی زنان در معرض خطر بیشتری هستند.
  • نژاد: سیاه‌پوستان بیش از سفیدپوستان مبتلا به فشارخون‌بالا می‌گردند. همچنین شدت بیماری در سیاه‌پوستان بیشتر بوده و به شکل زودرس‌تری نیز رخ می‌دهد.
  • سابقه خانوادگی: اگر والدین یا برادر و خواهر شما مبتلا به فشارخون‌بالا باشند، شما با احتمال بیشتری به آن مبتلا خواهید شد.
  • سن: به طور عمومی احتمال ابتلا به فشارخون‌بالا با افزایش سن بیشتر می‌شود. ولی ابتلا به فشارخون‌بالا یک روند همیشگی در فرآیند سالمندی نیست و برخی از افراد هرگز دچار آن نمی‌شوند. مردان پس از ۳۵ سالگی و زنان پس از یائسگی، بیشتر به فشارخون‌بالا مبتلا می‌شوند.
  • وزن: با افزایش وزن فشارخون هم بیشتر می‌شود.
  • عدم فعالیت جسمانی: شیوه زندگی غیرفعال و بدون تحرک سبب افزایش احتمال ابتلا به اضافه‌وزن و فشارخون‌بالا می‌شود.
  • نمک: بسیاری از افراد مبتلا به فشارخون‌بالا به نمک حساس هستند و مصرف زیاد نمک، فشارخون را در اکثر افراد بالا می‌برد.
  • رژیم غذایی ناسالم: رژیم حاوی مقادیر اندک میوه و سبزیجات یا دارای مقادیر زیاد چربی، سبب افزایش خطر ابتلا به فشارخون‌بالا می‌شود.
  • مصرف بیش از حد الکل: سوء مصرف منظم و شدید الکل ممکن است فشارخون را بطور قابل توجهی افزایش دهد.
  • داروها: ضد احتقان‌هایی که حتی بدون نسخه قابل تهیه می‌باشند و نیز برخی از مکمل‌های غذایی ممکن است فشارخون را افزایش دهند. قرص‌های ضد حاملگی خوراکی هم ممکن است سبب افزایش فشارخون در برخی از زنان شوند.

تشخیص فشارخون بالا
ممکن است زمانیکه پزشک تشخیص بدهد که شما مبتلا به فشارخون‌بالا هستید، تعجب کنید، چرا که احتمال دارد با وجود بالابودن فشارخون، شما احساس سلامتی داشته باشید. احساس سلامتی با وجود ابتلا به فشارخون‌بالا امری شایع است. فشارخون‌بالا بطورمعمول هیچ‌گونه علامتی ندارد و بسیاری از افراد بدون اینکه اطلاعی از این پدیده داشته باشند زندگی می‌کنند. قلب، مغز و کلیه‌ها می‌توانند افزایش فشارخون را برای مدت زیادی تحت کنترل در بیاورند و ممکن است شما سال‌ها بدون احساس ناراحتی و ایجاد علایم بالینی، زندگی کنید. درمان فشارخون‌بالا بسیار مهم است، چراکه فشارخون‌بالا عامل خطر ابتلا به بیماری‌های خطرناک می‌باشد.

فشار خون بالا، بدن را از شش راه اصلی زیر تحت تاثیر قرار می دهد:

  1. تصلب‌شرایین (آترواسکلروز): فشارخون‌بالای کنترل نشده، منجر به ضخیم‌شدن و کاهش خاصیت ارتجاعی دیواره سرخرگ‌ها می‌شود. رسوبات چربی با احتمال بیشتری بر روی این دیواره های سفت می‌نشینند و مجرای درون سرخرگ را باریک‌تر می‌کنند.
  2. سکته مغزی و حمله قلبی: اگر یک لخته خون تشکیل شود و در یک سرخرگ تنگ شده خون‌رسانی‌کننده مغز گیرکند و آن را مسدود نماید، منجر به سکته مغزی می‌شود. اگر این سرخرگ که با لخته خون دچار انسداد شده است، خون‌رسانی قلب را برعهده داشته باشد، حمله قلبی ایجاد می‌شود. ممکن است فشارخون‌بالا با پاره نمودن رگ‌های خونرسان مغز، سبب بروز سکته مغزی خونریزی کننده نیز شود.
  3. آنوریسم آئورت: فشارخون‌بالا می‌تواند یک قسمت ضعیف شده دیواره سرخرگ آئورت را گشاد و متسع نماید. این حالت آنوریسم آئورت نامیده می‌شود که در صورت عدم درمان ممکن است کشنده باشد.
  4. بزرگی قلب: افزایش فشارخون سبب می‌شود که قلب سخت‌تر کارکند. با گذشت زمان، عضلات قلب ضخیم‌تر و سفت‌تر شده و ممکن است بزرگ و ضعیف گردند. با تضعیف این عضلات، قلب خون را با کارآیی کمتری پمپ نموده و شما احساس ضعف و خستگی می کنید. ممکن است خون به ریه‌ها پس زده شود و در بافت ریوی تجمع کند.
  5. آسیب کلیه: کلیه، مواد زاید خون را فیلتر نموده و دفع می‌کند. اگر رگهای کلیه ضخیم‌شده و آسیب ببینند، ممکن است کلیه بتدریج نارسا شود و منجر به تجمع مواد زاید در خون شود. درمان نارسایی کلیه نیازمند دیالیز می‌باشد که یک روش مکانیکی برای فیلتر کردن خون است.
  6. آسیب چشم: در افراد مبتلا به دیابت، فشارخون‌بالا ممکن است منجر به خونریزی مویرگها در چشم شود. این حالت که “رتینوپاتی” نامیده می‌شود در نهایت ممکن است سبب کوری شود.
    این عوارض بالقوه فشارخون‌ هشدار‌دهنده می‌باشند. باید به خاطر داشت که می‌توان فشارخون‌بالا را با درمان مناسب به شکل قابل توجهی کاهش داد. با درمان موفق فشارخون‌بالا، کاهش چشم‌گیر میزان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی و سکته‌های مغزی امکان ‌پذیر می‌باشد، بویژه می‌توان:
    • میزان بروز سکته مغزی را ۳۵ تا ۵۰ درصد کاهش داد.
    • میزان بروز حمله قلبی را ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش داد.
    • میزان بروز نارسایی قلبی را بیش از ۵۰ درصد کاهش داد.

بیماری خاموش
برخی فکر می‌کنند فشارخون‌بالا با علایمی همچون عصبی شدن، تعریق یا اختلال خواب همراه است.
هیچ‌یک از این علایم مربوط به فشارخون‌بالا نیستند. بسیاری از افرادیکه احساس سلامتی و عدم بیماری می‌نمایند، مبتلا به فشارخون‌بالا هستند و برخی از افرادیکه دچار اضافه‌وزن هستند، سیگار می‌کشند و یا دارای سایر عوامل خطر میباشند، فشارخون‌طبیعی دارند. تنها راه اطمینان از ابتلا به فشارخون‌بالا اندازه‌گیری فشارخون می‌باشد. فردی که به فشارخون بسیار بالا و درمان نشده مبتلا می‌باشد، ممکن است دچار سردرد، سرگیجه یا خونریزی از بینی شود. ممکن است این علایم تا زمانیکه بیماری به حد پیشرفته وتهدیدکننده‌ای نرسد، ایجاد نشود. همچنین ممکن است بسیاری از افراد مبتلا به فشارخون بسیار بالا هم فاقد علایم بالینی باشند. راه‌کار صحیح در چنین مواردی، اندازه‌گیری منظم فشارخون و درمان مناسب آن است.

سطح فشارخون شما به چه مفهوم است؟
در حال حاضر بر اساس رهنمودهای بین المللی، فشارخون در یکی از سه گروه “طبیعی”، “پیش فشارخون” و “فشارخون بالا” قرار می‌گیرد. فشار خون طبیعی فشارخون کمتر از mmHg 80/120 می باشد. اگر فشارخون در دست کم دو مرتبه اندازه‌گیری فشارخون (در دو روز متفاوت) مساوی یا بیشتر از این مقدار باشد، شما در گروه پیش‌فشارخون یا فشارخون‌بالا قرار می‌گیرید. بنا به توصیه‌های اخیر که براساس تأثیرات و عوارض فشارخون‌بالا تنظیم شده‌اند، فشارخون‌بالا باید هر چه زودتر به سطوح سالم کاهش یابد.

پیش فشارخون
در مرحله پیش‌فشارخون، فشارخون در بالای حد طبیعی قرار دارد (یعنی مقادیر فشارخون بطور مداوم مابینmmHg 80/120 و mmHg 90/140 می باشد). در حال حاضر حدود یک‌سوم بالغین در مرحله پیش‌فشارخون هستند. دستورالعمل‌های جدید، این مرحله را به عنوان مرحله خطر تلقی می‌کنند، چراکه این گروه در طی مراحل بعدی زندگی با احتمال بسیار بیشتری دچار فشارخون‌بالا می‌شوند. در واقع خطر ابتلا به بیماری قلبی در فشارخون‌های بیشتر از mmHg 75/115 افزایش می‌یابد . از این سطح به بعد هر ۱۰/۲۰ میلی متر جیوه افزایش در فشارخون، خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی را ۲ برابر افزایش می‌دهد. ایجاد تغییرات سالم در شیوه زندگی تنها راه پیشگیری از پیشرفت این مرحله به مرحله فشارخون‌بالا است. در افرادیکه درگروه پیش‌فشارخون قرار دارند، باید کنترل فوری فشارخون از طریق درمان غیردارویی آغاز شود. حتی اگر فشارخون در حد طبیعی هم باشد، شما می‌توانید تغییرات سالمی را در شیوه زندگی خود ایجاد کنید. این تغییرات سالم در شیوه زندگی می‌توانند به کاهش فشارخون منجر شوند و سطح فشارخون را بدون نیاز به مصرف دارو به سطوح سالم‌تر تبدیل کنند. به‌احتمال زیاد در این مرحله زودرس، تغییرات‌سالم در شیوه‌زندگی به تنهایی می‌توانند به شما کمک کنند. شما و پزشکتان می‌توانید درمورد اولویت‌های تغییرات سالم در شیوه زندگی با هم صحبت کنید و جهت ایجاد این عادات جدید، گام‌های خوبی را بردارید.
تغییرات سالم در شیوه زندگی را ابتدا با عادات غذایی خود آغاز کنید. روزانه ۸ واحد یا بیشتر، میوه‌ها و سبزیجات مصرف کنید و از چربی‌های اشباع کمتری استفاده نمایید. مصرف نمک را به کمتر از mg 1500 در روز یا در حدود قاشق چایخوری کاهش دهید. در صورت ابتلا به اضافه وزن، کاهش وزن می‌تواند مفید باشد. فواید کاهش وزن خیلی زود آغاز می‌شوند (حتی با کاهش ۴ تا ۶ کیلوگرمی وزن)، چرا که با هر ۵/۱ کیلوگرم کاهش وزن، فشارخون سیستولیک بطور متوسط ۲ میلی‌متر جیوه کاهش می‌یابد. دست‌کم،۳۰ دقیقه ورزش را در برنامه روزانه خود برای ۵ روز در هفته بگنجانید. این تغییرات ممکن است ابتدا ساده به نظر نیایند، اما اگر شما مصمم هستید که از دارو استفاده نکنید، ارزش انجام را دارند.

فشارخون سیستولیک
براساس رهنمودهای کنونی، فشارخون سیستولیک (عدد بزرگتر) بیش از mmHg 140را باید بدون در نظر گرفتن فشارخون دیاستولیک (عدد کوچکتر) تحت درمان قرار داد. ممکن است فشارخون سیستولیک یا دیاستولیک هریک به تنهایی یا همراه باهم افزایش یابند. با افزایش سن، فشارخون دیاستولیک بطور معمول کاهش می‌یابد و فشارخون سیستولیک شروع به افزایش می‌نماید.
اگر تنها فشارخون سیستولیک بالا بوده و فشارخون دیاستولیک طبیعی باشد، در واقع شما مبتلا به شایع‌ترین نوع فشارخون‌بالا هستید. این حالت، فشارخون‌بالای منفرد سیستولیک نامیده می‌شود و بر اساس رهنمودهای کنونی بسیار مهم می‌باشد. درمان زودرس فشارخون منفرد سیستولیک از طریق تغییرات سالم درشیوه‌زندگی و مصرف دارو (درصورت نیاز) سبب کاهش خطر ابتلا به بیماری قلبی و سکته مغزی می‌شود. برای مثال با کاهش هر ۵ میلی‌متر‌جیوه از فشارخون سیستولیک مرگ ناشی از سکته مغزی درحدود ۱۴ درصد و مرگ ناشی از بیماری قلبی در حدود ۹ درصد کاهش می‌یابد. درمان زودرس فشارخون منفرد سیستولیک بر روی کیفیت زندگی، تاثیر بسیار زیادی دارد.

مشاهده بیشتر

قلب سالم

بیماری‌های قلبی‌عروقی اشکال مختلفی مانند: فشارخون‌بالا، بیماری‌سرخرگهای‌کرونری، بیماریهای دریچه‌ای قلب، نارسایی احتقانی قلبی، تصلب‌شرایین (آترواسکلروز) و سکته مغزی دارند. بدلیل بار سنگینی که این بیماری‌ها از لحاظ اقتصادی و سلامت بر جامعه وارد می‌سازند، تحقیقات وسیعی برای پیشگیری از این بیماری‌ها انجام گرفته است. در طول دهه‌های اخیر مطالعات وسیعی بر روی صدها هزار نفر انجام گرفته است. این مطالعات عوامل خطری را که سبب افزایش احتمال ابتلا فرد به بیماری‌های قلبی‌عروقی می شوند را مشخص نموده‌اند. آگاهی از این عوامل خطر و چگونگی کنترل آنها این فرصت را این فرصت را بوجود می آورد که بتوان از بروز این بیماری ها پیشگیری کرده و یا در صورت ابتلا از شدت آن کاست. بیماری‌های قلبی‌عروقی تهدیدی عمده برای جامعه انسانی به شمار می‌آیند ولی می‌توان میزان مرگ و میر ناشی از آنها را به شکل قابل توجهی کاهش داد، چراکه بسیاری از افراد می‌توانند تغییرات مثبتی را در شیوه زندگی خود ایجاد کرده و از ایجاد و یا بدترشدن این بیماری‌ها پیشگیری کنند. ایجاد تغییرات سالم در شیوه زندگی مطابق با رهنمودهایی که از چندین دهه تحقیقات بدست آمده‌اند نه تنها سبب پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی می‌شوند بلکه خطر ابتلا به بیماری‌های خطرناکی مثل سرطان و دیابت (بیماری قند خون) را نیز کاهش می‌دهند.

نوشته های مشابه

بستن
بستن