سکته مغزی

آنوریسم‌ها

آنوریسم عبارتست از متورم شدن یا بالونی شدن قسمتی از دیواره عروق به سمت خارج. آنوریسم در اثر افزایش فشارخون در قسمتی از دیواره ضعیف شده سرخرگ بوجود می‌آید. همه آنوریسم‌ها پاره نشده و ممکن است کوچک و بی‌ضرر باقی بمانند. اما اگر قسمت بالونی شده بیش ازحد کشیده شود (احتمالا توسط تصلب‌شرایین یا آترواسکلروز، فشارخون‌بالا یا بر اثر سیگار کشیدن) ممکن است آنوریسم پاره شود.

ممکن است آنوریسم‌ها در هر سرخرگی دیده شوند ولی آنها معمولا در محل انشعاب سرخرگ‌ها تشکیل می‌شوند. آنوریسم‌های مغزی در رگ‌های خون‌رسانی کننده مغز ایجاد می‌شوند. اگر این سرخرگ‌ها پاره شوند، باعث ایجاد یک سکته مغزی هموراژیک (خونریزی دهنده) می‌شوند. انواع دیگر آنوریسم‌ها عبارتند از آنوریسم‌های موجود درآئورت شکمی (که خون را از قلب به سایر نقاط بدن می برند)؛ در زیر معده، آنوریسم سینه‌ای در بخشی از آئورت که در قفسه سینه قرار دارد و آنوریسم بطنی در بطن چپ قلب. در این نواحی، اگر آنوریسمی پاره شود، ممکن است فرد بیمار به سرعت در اثر خونریزی بمیرد.

ممکن است آنوریسم مغزی کوچک باشد و موجب بروز هیچ‌گونه علایم بالینی نشود. اما اگر به اعصاب و بافت‌های مجاور فشار وارد کند ممکن است منجر به سردرد، تاری دید یا دوبینی شود. پزشکان معمولا آنوریسم‌های مغزی را بوسیله آنژیوگرافی، ام-آر-آی یا سی‌تی‌اسکن تشخیص می‌دهند. درمان آنوریسم، به اندازه و محل آنوریسم‌ها و سطح کلی سلامت شما بستگی خواهد داشت. اگر آنوریسم کوچک بوده و شما فاقد علایم بالینی باشید، پزشک یا متخصص اعصاب ممکن است بصورت دوره‌ای آن را ارزیابی کند تا متوجه بزرگ شدن آن شود. خطر وقوع سکته مغزی با افزایش اندازه آنوریسم بیشتر می‌شود.
پاره‌ شدن آنوریسم به فضای زیر عنکبوتیه (ساب‌آراکنویید، فضایی ما بین دولایه از ۳ لایه احاطه مغز)، شایع‌ترین علت خونریزی زیر عنکبوتیه می‌باشد. فضای زیرعنکبوتیه با مایع مغزی نخاعی (CSF) پر شده است و خونریزی ممکن است در این مایع باقی بماند یا اینکه از طریق پاره شدن لایه داخلی مغز (پیامتر) وارد بافت مغز شود. خونریزی شدید زیرعنکبوتیه (یکی از دلایل از دست رفتن هشیاری) ممکن است باعث آسیب دایمی یا مرگ شود. شایع‌ترین علامت خونریزی زیرعنکبوتیه سردرد ناگهانی و بسیار شدید می‌باشد. همچنین ممکن است گردن بیمار سفت شده و فرد نسبت به نور حساس گردد.

 

غربالگری برای آنوریسم آئورتی
آنوریسم آئورتی شکمی (یک نقطه ضعیف و بیرون برآمده در دیواره آئورت در زیر معده) بالقوه کشنده است. اگر این آنوریسم پاره شود، احتمالا به سرعت منجر به مرگ خواهد شد. سالانه افراد زیادی در اثر این عارضه جان خود را از دست می‌دهند و پزشکان حدس می‌زنند مرگ ناشی از پارگی آنوریسم ممکن است بیشتر از آمار ارایه شده باشد، چرا که مرگ‌های ناشی از پارگی آنوریسم اغلب به اشتباه به حملات قلبی و سکته‌های مغزی ربط داده می‌شوند.
مردان بیشتر از ۶۵ سال که سیگاری بوده و یا سابقه مصرف سیگار درگذشته را دارند، در معرض خطر بیشتری جهت ابتلا به آنوریسم آئورتی می‌باشند. اگر یکی از اعضای خانواده دچار آنوریسم شده باشد، میزان خطر در بقیه اعضای خانواده بالاتر می‌رود. فشارخون بالا و کلسترول بالا نیز از جمله عوامل خطر مرتبط با آنوریسم می‌باشند. این عوامل خطر در مردان نسبت به زنان ۴ برابر شایع‌تر می‌باشند.
بیشترآنوریسم‌های آئورتی، علایم بالینی ندارند. بسیاری از آنها به صورت اتفاقی در طول بررسی‌هایی تشخیص داده می‌شوند که به دلایل دیگر در حال انجام بوده‌اند. اگر یک آنوریسم آئورتی شروع به بزرگ شدن کند، ممکن است منجر به بروز درد در معده، پهلوها یا پشت شود. بعضی اوقات در طول یک معاینه جسمانی، پزشک ممکن است یک آنوریسم آئورتی را بصورت توده‌ای نرم و دارای ضربان در شکم احساس کند.
برخی متخصصان امورپزشکی توصیه می‌کنند که تمام مردان بالای ۶۵ سالی که در طول زندگی خودشان دخانیات مصرف کرده‌اند (۱۰۰ نخ سیگار یا بیشتر، حدود ۵ بسته) باید از نظر وجود آنوریسم آئورتی شکم، سونوگرافی شوند. اگر یک آنوریسم کوچک تشخیص داده شود، می‌توان آن را با جراحی ترمیم کرد. سودمندی اسکن هنوز مورد بحث بود و ممکن است بیمه آن را پوشش ندهد، ولی انجام اسکن می‌تواند نجات بخش زندگی باشد. اگر شما یک مرد بالای ۶۵ سال و سیگاری می‌باشید یا زنی با چندین عامل خطر می‌باشید، با پزشک خود مشورت نمایید که آیا ارزیابی بیشتر از نظر آنوریسم آئورتی لازم است.

متداول‌‌ترین درمان آنوریسم، یک نوع عمل جراحی است که در طی آن یک قطعه فلزی در قسمت بالونی شده کار گذاشته می‌شود (صفحه۳۵۱را ملاحظه بفرمایید). درمان کمتر تهاجمی آنوریسم، با استفاده از یک روش داخل عروقی انجام می‌گیرد، که در طی آن از طریق یکی از عروق، یک استنت فنری در سرخرگ به منظور حمایت از دیواره‌ها کار گذاشته می‌شود.

ناهنجاری سرخرگی–سیاهرگی
ممکن است سکته‌های مغزی در اثر یک وضعیت غیرطبیعی مادرزادی در مغز به نام ناهنجاری سرخرگی-سیاهرگی رخ دهند. علت ناهنجاری‌های سرخرگی-سیاهرگی هنوز معلوم نشده است. ناهنجاری‌های سرخرگی-سیاهرگی درحقیقت توده‌ای از رگهای درهم برهم هستند. درناهنجاری سرخرگی-سیاهرگی اغلب اتصالات غیرطبیعی بین سرخرگ‌ها و سیاهرگ‌ها وجود دارند. ناهنجاری‌های سرخرگی-سیاهرگی ممکن است در هر قسمت از مغز و نخاع وجود داشته باشند. فشارخون در این داخل این رگ‌ها بالا رفته و ممکن است منجر به پارگی آنها شود و متعاقب آن خونریزی بر روی مغز و یا داخل آن رخ دهد.
اغلب ناهنجاری‌های سرخرگی-سیاهرگی تا سال‌ها هیچگونه علایم بالینی ندارند. بیماران مبتلا به ناهنجاری‌های سرخرگی-سیاهرگی ممکن است در اثر نشت خون به مغز یا نخاع دچارسردردهای عودکننده یا تشنج شوند. اگر دچار علایم بالینی باشید، پزشک انجام ام.آر.آی یا آنژیوگرافی را برای تشخیص این رگ‌های ناهنجار توصیه خواهد کرد.
برنامه درمانی یک ناهنجاری سرخرگی-سیاهرگی اغلب شامل ترکیبی از تکنیک‌هایی است که به منظور برداشتن تمام یا بخشی از این توده عروقی یا قطع منبع خونی آن صورت می‌گیرد، قبل از اینکه بیش از حد بزرگ و در نهایت پاره شود. برخی از ناهنجاری‌های عروقی را می‌توان به وسیله عمل جراحی برداشت. جراحی پویای رادیویی (stereotactic radiosurgery) تکنیک دیگری است که از اشعه برای بستن رگ‌های غیرطبیعی استفاده می‌کند. این نوع عمل جراحی را تنها بر روی توده‌های کوچک می‌توان انجام داد و ممکن است دو سال طول بکشد تا کل توده از بین برود. تکنیک سوم، آمبولیزاسیون است. در آمبولیزاسیون از کاتترهای باریکی برای انتقال یک چسب مایع به رگ‌هایی استفاده می‌شود که این ناهنجاری را تغذیه می‌کنند. آمبولیزاسیون می‌تواند برداشتن توده توسط جراحی را ایمن‌تر نموده و یا اندازه توده را طوری کوچکترکند که امکان جراحی رادیویی بوجود بیاید.
اگریک ناهنجاری سرخرگی-سیاهرگی قبل از تشخیص و درمان پاره شود، ممکن است بیمار به طورناگهانی بمیرد. اگر فرد بیمار زنده بماند و نواقص عصبی شدید ناشی از پارگی و خونریزی رخ ندهد، ممکن است جراحی اورژانسی بر روی بیمار انجام شود.

مشاهده بیشتر

قلب سالم

بیماری‌های قلبی‌عروقی اشکال مختلفی مانند: فشارخون‌بالا، بیماری‌سرخرگهای‌کرونری، بیماریهای دریچه‌ای قلب، نارسایی احتقانی قلبی، تصلب‌شرایین (آترواسکلروز) و سکته مغزی دارند. بدلیل بار سنگینی که این بیماری‌ها از لحاظ اقتصادی و سلامت بر جامعه وارد می‌سازند، تحقیقات وسیعی برای پیشگیری از این بیماری‌ها انجام گرفته است. در طول دهه‌های اخیر مطالعات وسیعی بر روی صدها هزار نفر انجام گرفته است. این مطالعات عوامل خطری را که سبب افزایش احتمال ابتلا فرد به بیماری‌های قلبی‌عروقی می شوند را مشخص نموده‌اند. آگاهی از این عوامل خطر و چگونگی کنترل آنها این فرصت را این فرصت را بوجود می آورد که بتوان از بروز این بیماری ها پیشگیری کرده و یا در صورت ابتلا از شدت آن کاست. بیماری‌های قلبی‌عروقی تهدیدی عمده برای جامعه انسانی به شمار می‌آیند ولی می‌توان میزان مرگ و میر ناشی از آنها را به شکل قابل توجهی کاهش داد، چراکه بسیاری از افراد می‌توانند تغییرات مثبتی را در شیوه زندگی خود ایجاد کرده و از ایجاد و یا بدترشدن این بیماری‌ها پیشگیری کنند. ایجاد تغییرات سالم در شیوه زندگی مطابق با رهنمودهایی که از چندین دهه تحقیقات بدست آمده‌اند نه تنها سبب پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی می‌شوند بلکه خطر ابتلا به بیماری‌های خطرناکی مثل سرطان و دیابت (بیماری قند خون) را نیز کاهش می‌دهند.

نوشته های مشابه

بستن
بستن